Uprawa warzyw w ogrodzie - co siać i sadzić latem?

Sporo warzyw charakteryzuje się krótkim okresem wegetacyjnym i może być wysiewana latem jako poplony, czyli po zebraniu plonu z innego gatunku i oczyszczeniu warzywniaka. To efektywny sposób zarządzania powierzchnią uprawową w ogrodzie. Sprawdź, które warzywa siać latem, a czego powinno się unikać.

Które gatunki siać latem?

W lipcu zazwyczaj sieje się buraki ćwikłowe, sałatę łodygową, endywię, fasolę szparagową, roszponkę, jarmuż rzodkiew i szczypiorek. Pod koniec miesiąca zaleca się siać szpinak i rzepę. W sierpniu kontynuuje się wysiewy niektórych warzyw (roszponka, koper ogrodowy, szpinak, rzodkiewka), a ponadto warto posiać szczaw i komatsunę. Powyżej wymienione warzywa można siać jeszcze przez część września.

Rozsada warzyw – czy ma sens latem?

Wczesne lato to ostatni dzwonek na uprawę jarmużu, który powinno się wysiać nie później niż na początku lipca. Można nieco przyspieszyć uprawę wysiewając go w pojemnikach ustawionych w domu, w tunelu foliowym lub po prostu w ogrodzie. Taka uprawa wymaga co prawda większej częstotliwości nawadniania (w porównaniu z siewem w gruncie), lecz daje też lepszą kontrolę nad sadzonkami i szybsze efekty. Do siewu jarmużu można użyć multiplatów (wielodoniczek) ustawionych na tackach, które zbierają nadmiar wody. Na dnie zaleca się zastosować niewielką warstwę drenażu (np. 1-1,5 cm) z keramzytu, który działa jak izolacja chroniąca korzenie przed nadmierną wilgocią po intensywnym podlewaniu. Następnie sypie się żyzne podłoże (np. ziemię dla warzyw lub do wysiewu). Nasiona zaleca się siać pojedynczo lub parami (wtedy usuwa się słabszą siewkę). Po około 4 tygodniach sadzonki jarmużu wysadza się do warzywniaka lub większych pojemników, np. na balkon. W rzeczywistości jest to warzywo, którego liście można zbierać jeszcze zimą, nawet spod okryw śniegu.

Zasady uprawy warzyw (nie tylko latem)

  • Nie sieje się i nie sadzi warzyw po sobie, które należały do tej samej rodziny. Dlatego sałaty siewnej i endywii nie uprawia się po zbiorze sałaty siewnej, szpinaku po burakach, a jarmużu po innych warzywach kapustnych (kalafior, brokuł, kapusta głowiasta). To najważniejsza zasada zmianowania warzyw. Dzięki temu unika się efektu „zmęczenia gleby” (często blisko spokrewnione gatunki mają zbliżone potrzeby pokarmowe), ogranicza ryzyko rozprzestrzeniania chorób i szkodników typowych dla danych rodzin (np. bielinka kapustnika – szkodnika warzyw kapustowatych).

  • Każdego roku w warzywniaku należy przeznaczać przynajmniej 20-25% powierzchni na rośliny, z których nie ma się jadalnego plonu, ale które pozytywnie wpływają na żyzność i zdrowotność gleby. Należą do nich nawozy zielone i rośliny fitosanitarne. Warto siać nasiona poplonowe, np. łubin, który wzbogaca glebę w azot (wiąże go z atmosfery) czy gryki, która zmniejsza populację pędraków. Na oddzielną uwagę zasługują rośliny zwalczające chorobotwórcze nicienie glebowe, tj. aksamitka i nagietek. Przy okazji dzięki nim warzywniak jest piękniejszy, a przynajmniej nie straszy swoim wyglądem. Sprawdź także: Nasiona poplonowe – jak wykorzystać je z korzyścią dla ogrodu?

  • Uprawę warzyw można łączyć z ziołami, np. bazylią. W takim wypadku sadzonki ziół sadzi się pomiędzy rzędami warzyw. Taka współrzędna uprawa daje dużo korzyści, np. lepszą ochronę przed szkodnikami i pobudzanie wzrostu (allelopatia). Wspomniana bazylia jest często sadzona przy sałacie, a ponadto przy pomidorach i papryce.

    Jak pielęgnować warzywa w okresie letnim?

    Najważniejszy zabieg pielęgnacyjny to podlewanie, które w okresie upałów wykonuje się codziennie, a niekiedy nawet dwukrotnie w ciągu dnia (uprawa w pojemnikach, uprawa szklarniowa). Warzywa są podatne na suszę i szybko reagują na nią: jeśli nie więdnięciem to znacznym obniżeniem wysokości i jakości plonów (np. części jadalne są mniej smaczne, a bardziej włókniste). Dlatego kluczem do sukcesu uprawy roślin jadalnych jest regularna opieka. Częstotliwość nawadniania, a tym samym uciążliwość pielęgnacji zmniejsza się przez zastosowanie hydrożelu potasowego. Granulki przekopuje się z ziemią przed siewem nasion lub sadzeniem rozsady.

    Lato to jednocześnie intensywny okres żerowania szkodników roślin, od roztoczy (przędziorek) i owadów po ślimaki. Dlatego wykonuje się różnorodne działania zaradcze. Warzywa warto ogrodzić pasami z mączki bazaltowej oraz rozdrobnionych skorupek jaj, co utrudni żer ślimakom. Profilaktycznie zaleca się wykonywać ekologiczne opryski. Ważne jest zachowanie porządku, a także higieny w warzywniaku, co obejmuje m.in. uprzątanie resztek pozbiorowych, a także głębokie przekopywanie danego terenu (po zbiorach, a później jesienią).

    Dobrze uformowane sadzonki, tj. z rozwiniętym systemem korzeniowym zaleca się wspomóc dawką nawozu, np. uniwersalnego.

    Podstaw na podwyższony warzywniak. Dlaczego warto go mieć?

    Podwyższony warzywniak w formie skrzyń nie tylko wygląda estetycznie, lecz ułatwia wykonywanie poszczególnych zabiegów pielęgnacyjnych (wyżej = wygodniej), np. pielenie. Jednocześnie chroni przed niektórymi szkodnikami, np. jest utrudnieniem dla ślimaków, zwłaszcza jeśli zamontuje się na nim taśmy miedziane. W takich mini-ogródkach najczęściej wysypuje się zakupioną żyzną ziemię, co oznacza, że rośliny mają lepsze warunki do wzrostu.