Wszyscy będą zachwyceni twoim ogrodem. Oto sekret bajkowego wrzosowiska
Obrzeże 80 mm trawnikowe Stella Bord +kotwy -zestawy
Agrowłóknina Czarna 3,2x50m 100 g/m2
Jak założyć wrzosowisko, które będzie wizytówką ogrodu? Największe znaczenie ma właściwe usytuowanie i zróżnicowana obsada gatunkowa. Pierwszy aspekt wpływa na „malowniczość”, dzięki drugiemu ogród wrzosowy jest dekoracyjny przez większość roku, a nie tylko późnym latem i wczesną jesienią. Sprawdź, jak krok po kroku założyć wrzosowisko, a jakich błędów trzeba unikać.
Gdzie założyć wrzosowisko?
Najpiękniejsze wrzosowiska powstają na wzgórzach, pagórkach i wzniesieniach; unika się płaskiego terenu. Czasami ciężko znaleźć takie miejsce w ogrodzie i trzeba samemu stworzyć takie wzniesienie. Wiąże się to z dodatkowymi kosztami (głównie zakup żyznej ziemi, torfu i piachu), ale finalny efekt robi wrażenie. Wrzosowisko najlepiej prezentuje się, gdy przylega do innego obiektu czy nasadzeń, np. tarasu, piwnicy, łąki kwietnej bądź nawet ogrodzenia. Wrzosowisko na otwartym terenie warto założyć w przypadku, gdy znajdują się tam zadrzewienia, zwłaszcza krajowe gatunki (np. brzozy i sosny). Wtedy jest harmonijnie wkomponowane.
Kiedy zakładać wrzosowisko?
Optymalne terminy zakładania wrzosowiska to późne lato (od września) przez część jesieni (do listopada), a także wiosna (kwiecień). Panują wtedy najlepsze warunki do szybkiej aklimatyzacji sadzonek. Nie można sadzić ich zbyt późno jesienią (wyższe ryzyko przemarznięcia).
Zakładanie wrzosowiska w trzech krokach
1. Przygotowanie terenu pod wrzosowisko i drenaż
Pierwszym krokiem jest oczyszczenie terenu pod wrzosowisko, np. zerwanie darni i pozbycie się chwastów. Na samym spodzie powinno się usypać grubą warstwę z gruzu (bądź żwiru). Zalecane przynajmniej 10 cm. Dzięki temu ogranicza się zaleganie wody, a oprócz tego oszczędza na materiałach (podłożu) i robi porządek w ogrodzie (jeśli zalegają w nim sterty gruzu). Dla roślin kluczowe jest, aby korzenie nie miały ciągłego kontaktu z wodą. W miejscach, gdzie znajduje się drenaż sadzi się krzewinki, trawy ozdobne i byliny, czyli rośliny na ogół o słabym systemie korzeniowym. Krzewy i drzewa należy posadzić tam, gdzie nie użyto gruzu/żwiru, np. na obrzeżach wrzosowiska.
2. Nasypanie wzniesienia i połączenie frakcji podłoży
Kolejno sypie się żyzną ogrodową ziemię (można zakupić), kwaśny torf i piach w proporcji 1:1. Alternatywnie można dodać korę sosnową i kompost. Wszystkie frakcje należy przekopać (wymieszać), np. używając glebogryzarki. Następnie podłoże trzeba wyrównać, zgrabić, a następnie uformować wzniesienie za pomocą szpadla tak, aby wyglądało naturalnie. Jeśli na wrzosowisku będą znajdowały się duże głazy to dobry moment, aby je umieścić i częściowo przysypać ziemią. Dzięki temu wyglądają naturalnie – sprawiają wrażenie jakby znajdowały się w danym miejscu bardzo długo. Wrzosowisko powinno mieć naturalny, nieregularny, falisty kształt. Unika się symetrii i planowania „pod linijkę”.
Co jeszcze warto wiedzieć o wrzosowisku?
- Granice wrzosowiska warto wyznaczyć, np. instalując obrzeża. Dzięki temu wygląda dużo estetyczniej. Jest to szczególnie istotne, gdy wrzosowisko znajduje się przy trawniku, łące kwietnej bądź sąsiaduje z przydomowym sadem.
-
Najlepszą opcją po uformowaniu wzniesienia jest odczekanie 7-10 dni aż grunt naturalnie opadnie. Następnie usuwa się młode chwasty, które zdążyły wykiełkować w tym czasie i dopiero wtedy przystępuje do kolejnych etapów.
-
Sprawdzonym rozwiązaniem na wrzosowiskach, zwłaszcza na stromych wzgórzach jest budowa suchych murków z kamienia, np. piaskowca. Raz – wrzosowisko wygląda atrakcyjniej, dwa – murki w pewnym stopniu zapobiegają osuwaniu terenu. Pomiędzy nimi, a ziemią zaleca się wyłożyć czarną agrowłókninę, aby ograniczyć wymywanie ziemi przez szczeliny w kamieniach (i tym samym brudzenie).
Pamiętaj, że ziemia na wrzosowisku powinna mieć odczyn kwaśny do lekko kwaśnego. Raz na kilka lat warto zmierzyć pH w kilku miejscach na wrzosowisku. Mierniki pH są łatwo dostępne.
3. Sadzenie roślin na wrzosowisku
Sadzenie roślin na wrzosowisku to najprzyjemniejsza część pracy. Warto jednakże pamiętać, że takie nasadzenia różnią się od rabat kwietnych. Niewskazany jest misz-masz, na zasadzie „trochę tego, trochę tamtego”. Lepiej posadzić mniej gatunków (z kilkoma wariantami odmianowymi), za to większą liczbę sadzonek. Tworzy się barwne „dywany”. Podstawowym błędem początkujących ogrodników jest obsadzanie wrzosowiska jedynie wrzosami.
-
Wrzosy powinny stanowić trzon wrzosowiska (np. 50% obsady), ale warto połączyć je z innymi gatunkami. Przede wszystkim zaleca się posadzić wrzośce (bardzo podobne z wyglądu), które kwitną wiosną. Dodatkowo wybiera się odmiany wrzosów o różnym terminie kwitnienia, które wytwarzają kwiaty od późnego lata przez większość jesieni.
-
Kolejne gatunki, które warto uwzględnić na wrzosowisku to hebe, modrzewnica i bażyna. Z bylin dobrze sprawdzają się konwalia majowa, ukwap dwupienny, zatrwian szerokolistny i goryczka siedmiodzielna.
-
Kompozycje warto uzupełnić trawami ozdobnymi, np. rosnącymi po kilka w kępkach. Szczególnie dobrze radzą sobie ostnice, strzęplice i kostrzewy.
-
Typowe krzewy na wrzosowisko to azalie, rododendrony, pieris i kalmia. Z drzew można posadzić sosnę pospolitą, sosnę górską, brzozę brodawkowatą bądź świerk biały. Wskazany jest wybór odmian wolno rosnących, niskich, które nie zacienią nadmiernie niższych roślin.
Pamiętaj: Na wrzosowisku można uzyskać efekt naturalnej piętrowości. Jak? Niskie rośliny sadzi się z przodu, średnie w środku, a wysokie z tyłu. Oczywiście można w danym miejscu posadzić kilka roślin o nieco większych rozmiarach od „sąsiadów”, ale traktuje się to jako wyjątki. I trzeba mieć pewne poczucie estetyki, aby takie kompozycje wyglądały dobrze.
Pielęgnacja wrzosowiska – co robić?
Wrzosowisko po posadzeniu roślin warto osypać korą sosnową, która ogranicza wyparowywanie wody z gleby (istotne latem), w pewnym stopniu zmniejsza zachwaszczenie i stanowi ochronę przed mrozem dla korzeni.
Następnie warto pokusić się o inwestycję, o której wiele osób zapomina, a jest kluczowa dla kondycji i zdrowotności posadzonych roślin: to aplikacja szczepionek mikoryzowych. Wykorzystuje się 1 szczepionkę na roślinę, a zabieg wystarczy wykonać raz. W szczególności w taki sposób warto wzmocnić rośliny należące do rodziny wrzosowatych, gdyż mają słabo rozwinięty system korzeniowy (w dodatku posiadają małą liczbę włośników na poszczególnych korzeniach), tym samym efektywność pobierania wody i składników pokarmowych jest u nich ograniczona. Mikoryza rozwiązuje ten problem.
Wrzosowate są wrażliwe na przesuszenie, dlatego należy je nawadniać przy długo utrzymującym się okresie bezdeszczowym. Sprawdzonym rozwiązaniem jest instalacja automatycznego nawadniania (np. kropelkowego). Wszystkie rośliny zimozielone podlewa się sporadycznie zimą, np. w bezmroźne dni. Dzięki temu ogranicza się ryzyko wystąpienia suszy fizjologicznej (rośliny tracą wodę przez zielone organy – w czasie transpiracji, a nie mogą pobrać ubytków z suchej bądź zamarzniętej gleby)
FAQ – Najczęściej zadawane pytania o wrzosowisko
Jak i kiedy prawidłowo przycinać wrzosy, aby nie zniszczyć krzewinek?
Wrzosy przycinamy co roku wczesną wiosną (przełom marca i kwietnia), skracając pędy tuż pod przekwitniętymi kwiatostanami. Wrzośce przycinamy w innym terminie – późną wiosną, zaraz po przekwitnięciu.
Dlaczego wrzosy usychają po posadzeniu i jak temu zapobiec?
Najczęstszą przyczyną jest zbitą bryła korzeniowa ze szkółki. Torf w doniczce po zasuszeniu działa jak gąbka odpychająca wodę. Przed posadzeniem bryłę korzeniową należy zanurzyć w wodzie na 15 minut, a po wyjęciu rozluźnić i naderwać palcami jej spód. Drugim powodem jest brak mikoryzy, która m.in. ogranicza ryzyko przesuszenia.
Czym i jak często nawozić wrzosy, żeby ich nie spalić?
Nawozimy je oszczędnie, np. raz w roku, wiosną (kwiecień). Najlepiej stosować specjalistyczne nawozy do roślin kwasolubnych o spowolnionym działaniu (np. granulowane).
Jak zabezpieczyć młode wrzosowisko przed mrozem i zimą?
Młode wrzosowisko (zwłaszcza w pierwszym i drugim roku po posadzeniu) wymaga ochrony przed mroźnymi, wysuszającymi wiatrami. Najlepszym materiałem do okrywania jest stroisz (gałązki drzew iglastych) lub biała agrowłóknina. Krzewy zrzucające liście można okryć kapturami z białej agrowłókniny.
fot. pixabay.org